Završetak projekta Green Kick: Pet crnogorskih opština usvojilo akcione planove za održivu energiju i klimu

Današnjom konferencijom za medije u Nikšiću obilježen je završetak projekta Green Kick, koji je tokom gotovo tri godine bio usmjeren na jačanje kapaciteta i saradnje organizacija civilnog društva i lokalnih samouprava u oblasti dekarbonizacije, održive energije i prilagođavanja klimatskim promjenama.

Jedan od najznačajnijih rezultata projekta u Crnoj Gori jeste izrada i usvajanje Akcionih planova za održivu energiju i klimu (SECAP[1]) u pet opština – Nikšiću, Beranama, Danilovgradu, Plužinama i Mojkovcu. Riječ je o strateškim dokumentima koji definišu ciljeve i mjere usmjerene na smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte, unapređenje energetske efikasnosti i jačanje otpornosti lokalnih zajednica na klimatske promjene.

Izrada ovih dokumenata bila je rezultat višemjesečnog participativnog procesa koji je uključivao prikupljanje i analizu podataka, izradu inventara emisija CO₂, procjenu klimatskih rizika i ranjivosti, razmatranje pitanja energetskog siromaštva, definisanje prioritetnih mjera, kao i niz radionica i konsultacija sa lokalnim radnim grupama. Na ovaj način, projekat nije bio usmjeren samo na izradu planskih dokumenata, već i na jačanje znanja i kapaciteta lokalnih samouprava za njihovo buduće sprovođenje.

Posebna vrijednost projekta Green Kick bila je u povezivanju lokalnih samouprava i organizacija civilnog društva i stvaranju prostora za zajedničko planiranje klimatskih i energetskih politika. Kroz radionice, treninge, mentorsku podršku i regionalnu razmjenu iskustava, učesnici iz Crne Gore, Bosne i Hercegovine i Srbije unaprijedili su znanja i kapacitete za planiranje i sprovođenje mjera u oblasti dekarbonizacije, energetske efikasnosti i prilagođavanja klimatskim promjenama.

Planovi obuhvataju konkretne ciljeve i mjere do 2030. godine, uključujući smanjenje potrošnje energije, veće korišćenje obnovljivih izvora energije, kao i aktivnosti usmjerene na prilagođavanje klimatskim rizicima i smanjenje energetskog siromaštva. Njihova implementacija trebalo bi da doprinese unapređenju kvaliteta života građana, smanjenju potrošnje energije i emisija štetnih gasova, kao i stvaranju održivijih i otpornijih lokalnih zajednica.

Usvajanjem SECAP-a, opštine Nikšić, Berane, Danilovgrad, Plužine i Mojkovac dodatno su potvrdile svoju posvećenost ciljevima Sporazuma gradonačelnika za klimu i energiju (Covenant of Mayors), globalne inicijative koja okuplja gradove i opštine posvećene sprovođenju politika održive energije i klimatske akcije na lokalnom nivou. SECAP-i će istovremeno predstavljati važan alat za planiranje budućih infrastrukturnih i razvojnih projekata u oblastima energije, klimatskih promjena i zaštite životne sredine. Takođe, oni mogu biti veoma korisni kao osnova za pripremu i razvoj projekata za koje je moguće obezbijediti podršku iz nacionalnih i međunarodnih fondova.

Projekat je imao i snažnu regionalnu dimenziju. Iskustva i rezultati ostvareni u tri zemlje razmjenjivani su kroz zajedničke aktivnosti, a regionalna konferencija održana u Sarajevu okupila je predstavnike organizacija civilnog društva, lokalnih samouprava, institucija, međunarodnih organizacija i poslovnog sektora. Tom prilikom predstavljeni su rezultati SECAP procesa u regionu, razmijenjena iskustva lokalnih timova i definisane preporuke za dalje unapređenje saradnje lokalnih samouprava i civilnog društva u procesu zelene tranzicije.

Jedan od primjera prelaska sa planiranja na konkretnu lokalnu akciju ostvaren je u Nikšiću, gdje je, nakon što je SECAP ove opštine proglašen najboljim, kroz projekat obezbijeđena savremena energetski efikasna komunalna oprema vrijedna 20.000 eura. Oprema predstavlja praktičan primjer mjere koja doprinosi energetskoj efikasnosti, smanjenju korišćenja fosilnih goriva i unapređenju kvaliteta životnog ambijenta.

„Projekat se završava, ali posao na sprovođenju mjera definisanih SECAP-ima tek počinje. Pet opština sada ima konkretne planove koji treba da im pomognu da klimatske i energetske ciljeve pretoče u projekte i aktivnosti koje će imati direktan uticaj na kvalitet života građana“, istaknuto je na završnoj konferenciji.

Projekat Green Kick realizuje FORS Montenegro u partnerstvu sa organizacijama Centar za razvoj i podršku iz Bosne i Hercegovine i SMART Kolektiv iz Srbije. Projekat je dio Evropske klimatske inicijative (EUKI), programa njemačkog Saveznog ministarstva za životnu sredinu, klimatsku akciju, zaštitu prirode i nuklearnu sigurnost, čiji je cilj jačanje klimatske saradnje i smanjenje emisija gasova sa efektom staklene bašte u Evropi.

[1] Sustainable Energy and Climate Action Plan