Close

Akcioni plan cirkularne ekomonije – za čistiju i konkurentniju Evropu

Evropska komisija je u martu 2020. godine donijela novi Akcioni plan za cirkularnu ekonomiju, koji predstavlja temelj Evropskog zelenog plana. Novi Akcioni plan ima za cilj da evropsku ekonomiju prilagodi zelenoj budućnosti, unapređujući njenu konkurentnost uz istovremeno očuvanje životne sredine i obezbjeđujući nova prava potrošačima. Naime, Komisija će predložiti reviziju potrošačkog zakona EU kako bi se osiguralo da potrošači dobiju pouzdane i relevantne informacije o proizvodima na prodajnom mjestu, uključujući njihov životni vijek i dostupnost usluga popravke, rezervnih djelova i priručnika za popravke.

Akcioni plan se bavi oblastima u kojima se najdjelotvornije mogu dostići stvarne dodatne vrijednosti, onim gdje je potencijal za cirkularnost visoka, kao što je slučaj sa građevinskim sektorom, iz razloga ogromne potrošnje energije, upotrebe prirodnih resursa, količine otpada koji se tom prilikom stvara i emisije gasova sa efektom staklene bašte. Pored toga u žiži interesovanja su i IT sektor, elektronika, pakovanja, plastika, tekstil i namještaj ali i sirovine, čelik, cement i hemikalije.

Posebnu pažnju Akcioni plan posvećuje otpadu jer uprkos svim naporima na nivou EU i na nacionalnom nivou, njegova količina se ne smanjuje. Godišnje stvaranje otpada iz svih ekonomskih aktivnosti u EU iznosi 2,5 milijardi tona, odnosno 5 tona po stanovniku godišnje, a svaki građanin u prosjeku proizvede skoro pola tone komunalnog otpada. Za razdvajanje nastalog otpada od ekonomskog rasta biće potrebni znatni napori u čitavom lancu vrijednosti i u svakom domu. Zakoni EU o otpadu doveli su do značajnih poboljšanja u upravljanju otpadom od 1970-ih. Međutim, potrebno ih je kontinuirano modernizovati kako bi se uklopili u cirkularnu ekonomiju i digitalno doba. Akcioni plan predlaže reviziju zakonodavstva EU o baterijama, ambalaži, otpadnim vozilima i opasnim supstancama u elektronskoj opremi s ciljem sprečavanja nastanka otpada, povećanja recikliranog sadržaja, promovisanja sigurnijih i čistijih tokova otpada, obezbeđujući visokokvalitetnu reciklažu. Sve navedeno je sa ciljem da se do 2030. godine značajno smanji ukupno stvaranje otpada i prepolovi količina preostalog (nerecikliranog) komunalnog otpada.

Kako ovaj Akcioni plan navodi, da bi podržala globalni prelazak na kružnu ekonomiju, Komisija će:

  • se nadovezati na evropsku strategiju za plastiku, predvoditi napore na međunarodnom nivou za postizanje globalnog sporazuma o plastikama i promovisati prihvatanje pristupa kružne ekonomije EU u vezi sa plastikom;
  • predložiti globalnu alijansu kružne ekonomije da identifikuje praznine u znanju i upravljanju u napretku globalne kružne ekonomije i preduzme partnerske inicijative, uključujući i velike ekonomije;
  • istražiti izvodljivost definisanja „sigurnog operativnog prostora“ za upotrebu prirodnih resursa i razmotriti pokretanje međunarodnog sporazuma o upravljanju prirodnim resursima;
  • nastaviti promovisati cirkularnu ekonomiju u procesu pristupanja zapadnog Balkana, a u kontekstu bilateralnih, regionalnih i multilateralnih dijaloga o politici, forumima i sporazumima o životnoj sredini, kao i uključiti Međunarodnu platformu o održivim finansijama što se tiče pretpristupne pomoći i susjedskih, razvojnih i međunarodnih programa saradnje;
  • pojačati terenske aktivnosti, uključujući evropsku diplomatiju zelenog plana i misije kružne ekonomije, i sarađivati sa državama članicama EU na unapređenju koordinacije i zajedničkih napora za globalnu kružnu ekonomiju i dr.

Kako Akcioni plan dalje navodi, prelazak na kružnu ekonomiju biće sistemski, dubok i transformšući u EU i šire. Ponekad će biti i destruktivan, pa mora biti pošten prije svega u smislu jednake obaveznosti za sve. Biće potrebno usklađivanje i saradnja svih zainteresovanih strana na svim nivoima – EU, nacionalnom, regionalnom, lokalnom i međunarodnom. Stoga Komisija poziva institucije i tijela EU da prihvate ovaj Akcioni plan i aktivno doprinesu njegovoj primjeni, i podstiče države članice da usvoje ili ažuriraju svoje nacionalne strategije, planove i mjere kružne ekonomije.

Za više informacija možete pogledati sljedeći dokument.

 

Obavještenja